Martin Schulz: Voorvechter van Europa

Bij zijn aantreden als voorzitter van het Europees Parlement begin 2012 had Schulz (1955) grootse plannen. Tegenover de Europese Commissie en de Europese Raad, waarin de regeringsleiders van de lidstaten met elkaar overleggen, is het Europese Parlement altijd de zwakkere instantie geweest. Schulz wilde dat veranderen. Hij hoopte dat het parlement op gelijke voet met de andere instanties kon meepraten over de toekomst van Europa.

Schulz is er in geslaagd het Europees Parlement invloedrijker te maken. Dat de Europese fracties nu voor het eerst kandidaat-voorzitters voor de Europese Commissie presenteren, is mede aan hem te danken. Als parlementsvoorzitter liet hij met regelmaat zijn tanden zien: Schulz eiste dat hij aanwezig mocht zijn bij het overleg van de regeringsleiders van de lidstaten en dreigde met een veto van het parlement over de Europese begroting.

Overtuigd Europeaan 

Schulz is een overtuigd Europeaan die een relletje niet schuwt. Als parlementariër raakte hij bij het grote publiek bekend door een aanvaring met de toenmalige Italiaanse minister-president Berlusconi. Die zei tijdens een debat in het Europees Parlement dat hij Schulz geknipt vond voor de rol van kampcommandant in een film over de Tweede Wereldoorlog. Ook als parlementsvoorzitter houdt Schulz zich niet in. Tijdens een toespraak in het Israëlische parlement in februari 2014 bekritiseerde hij de blokkade van de Gazastrook en het nederzettingenbeleid. Rechtse politici verlieten woedend de zaal.

Eurocrisis 

Speerpunt van de verkiezingscampagne van Schulz is het terugdringen van de werkloosheid. De toon die hij aanslaat is al een stuk milder dan tijdens de eurocrisis. Toen was hij eigenlijk voor alles waar bondskanselier Merkel tegen is: conjunctuurprogramma’s om de economie aan te zwengelen, euro-obligaties en een belasting op financiële transacties. Het debat over de euro-obligaties was voor Schulz voorbij toen de Europese Centrale Bank aangaf alles te willen doen om de euro te redden.

De carrière van Schulz begon in Würselen, een plaatsje dicht bij de Nederlandse grens waar hij een boekhandel had en later burgemeester werd. Hij werd in 1974 lid van de SPD. In 1994 werd Schulz namens de SPD lid van het Europees Parlement. Tien jaar later werd hij voorzitter van de sociaal-democratische fractie in het parlement. Hij volgde in 2012 de christen-democraat Jerzy Buzek op als voorzitter van het Europees Parlement. Het voorzitterschap wisselt om de 2,5 jaar tussen de twee grootste fracties in het parlement: de christen-democraten en de sociaal-democraten.

Of Schulz voorzitter van de Europese Commissie wordt is afwachten. Zijn tegenstrever, de christen-democratische Luxemburger Jean-Claude Juncker, lijkt meer kans te maken omdat zijn EVP-fractie in de peilingen groter is. Maar de Europese regeringsleiders zijn niet verplicht de lijsttrekker van de grootste fractie voor te dragen.