Duitslandweb logo Duitslandweb

Deze woorden willen wij ook!

Duitse woorden die ook in het Nederlands moeten bestaan

Achtergrond 23-12-2014

Het Duits kent handige en mooie woorden waar in het Nederlands geen equivalent voor bestaat. De redactie van Duitslandweb mist regelmatig een passende vertaling voor Duitse begrippen. Help ons mee zoeken naar Nederlandse woorden voor onderstaande Duitse begrippen, die we graag aan onze taal willen toevoegen. Andere Duitse woorden waar u een vertaling voor mist, zijn natuurlijk ook welkom. Reageren kan onderaan deze pagina. 

Met dank aan wordle.net
Met dank aan wordle.net

angrillen: eerste keer bbq-en in de lente

beratungsresistent: bijvoeglijk naamwoord voor iemand die zich niet laat adviseren

doch: dat antwoord je als je een ontkenning wil ontkennen. In het Nederlands moet je meestal de hele zin herhalen. Voorbeeld: ‘Gehst du nicht mit?’ ‘Doch’. NL: ‘Ga je niet mee?’ ‘Jawel, ik ga wel mee’

Feierabend: de tijd na je werk, vrije tijd

Fernweh: verlangen naar een ver oord

fremdschämen: werkwoord voor plaatsvervangende schaamte

frohes Schaffen!: werkse. Maar dan veel vrolijker.

Freudentaumel: roes van vreugde. De Taumel maakt het extra vrolijk

Geschwister: één woord voor zussen en broers, kinderen uit één gezin

Habseligkeiten: poëtisch woord voor bezittingen, dierbare hebbedingetjes (Duits woord van het jaar in 2004)

Narrenfreiheit: dat je in een positie bent iets te doen wat anderen niet mogen of kunnen doen (afkomstig van het carnaval)

Ohrwurm: liedje dat in je hoofd blijft zitten, lekker in het gehoor liggende melodie

Politikverdrossenheit: algemene ontevredenheid met en/of desinteresse in de politiek (letterlijk: ontstemd over de politiek)

Reformstau: een situatie waarin het niet lukt om noodzakelijke hervormingen door te voeren, bv, door een patstelling tussen bestuursorganen (letterlijk: hervormingsfile)

Selbstzweck: doel op zichzelf. Dat je bv. niet studeert voor een diploma maar voor de studie zelf. Of dat je niet naar de sportschool gaat om af te vallen, maar omdat je sporten lekker vindt. Er kan ook een connotatie van eigenbelang aan zitten.

Sollbruchstelle: de plek waar een breuk moet plaatsvinden. Als je een boom wil omhakken en je maakt er vast een inkeping in, is dat de Sollbruchstelle. Of waar je een stukje afbreekt van een chocoladereep

Torschlusspanik: paniekerige angst de boot te missen of achter het net te vissen. (Torschluss: op de valreep)

Vizeweltmeister: klinkt toch leuker dan de finale verliezen of tweede geworden zijn

Wackelkontakt: een kinkje in de elektriciteitskabel of het stopcontact, waardoor de stroom soms even wegvalt

Wutbürger: Burgers die opkomen voor hun rechten en protesteren tegen overheden die zich weinig van hen aantrekken (Duits woord van het jaar 2010)

(Update 22 december 2014): Naar aanleiding van onze oproep komen ook op Facebook en twitter nieuwe woorden binnen, waar mensen een Nederlands equivalent voor missen. Graag leggen we u ook de volgende woorden voor, in de hoop dat u ons aan een mooi Nederlands begrip kunt helpen:

- guten Rutsch: dat wens je elkaar in Duitsland voor het nieuwe jaar begint, meestal als je afscheid neemt en weet dat je elkaar pas in het nieuwe jaar weer ziet. Vertaald zoiets als: Glijd er goed in (in het nieuwe jaar). Je zou in het Nederlands 'fijne jaarwisseling' kunnen zeggen, maar dat klinkt veel saaier dan guten Rutsch.

- ortsfremd: niet uit de plaats afkomstig, in een plaats onbekend zijn. Genoemnde suggestie voor Nederlands equivalent: omgevingsonbekend. Misschien is er nog een ander, korter begrip voor te verzinnen?

Reacties

Rense Haveman -

Ortsfremd: plaatsvreemd. Dat is een woord dat ik in de botanie gewoon als zodanig gebruik, collega's ook. Germanisme? Of toch een goed NL woord?

Guido Robbens -

Zerwürfnis(se): een mooi woord:eufemisme voor relationele treurnis

Willis Swinkels -

vorausgesetzter final

Willis Swinkels Willis Swinkels

Als 2 topteams al in de 1/4 of 1/2 finale tegen elkaar moeten spelen.

Bert -

een geweldige uitdrukking voor iets wat je totaal niet interesseert: das tangiert mich peripher!

Astrid Brongers -

wohlbemerkt ( niet te verwarren met wohlgemerkt ) . Ik geloof dat het vrij zeldzaam is. Maar het is heel mooi !

dsnwwokchb -

Deze woorden willen wij ook! - Duitsland Instituut
[url=http://www.g1okuvm1mdk5iy0fk86827l56u25j961s.org/]udsnwwokchb[/url]
dsnwwokchb http://www.g1okuvm1mdk5iy0fk86827l56u25j961s.org/
adsnwwokchb

Andreas -

Voor Ortsfremd, of Ortsfremde, zou ik buitenpoorter als Nederlandse tegenhanger gebruiken. Het doet haast middeleeuws aan, maar spreekt letterlijk tot de verbeelding: de persoon die van buiten de (stads)poort is, een vreemdeling.

marian -

Wackelkontakt: mijn beide ouders zijn in augustus 1945 naar Nederland gekomen en spraken Duits. Ik ben nu 66 en dacht tot vandaag dat wakkelcontact goed Nederlands was. Als ik het gebruik, weet iedereen wel wat er bedoeld wordt! Heerlijke website ;)

Dirk-Jan -

Ik heb mij laten vertellen dat de Duitsers ook een woord/uitdrukking hebben voor het fenomeen dat wanneer je iets hoort rammelen in je auto, je naar de garage gaat maar als je daar de monteur het geluid wilt laten horen, het geluid er niet is..
Iemand wellicht een idee?

Paul Dirk-Jan

Vorführeffekt

Achim -

Welzijn zou ik vertalen met "Wohlfahrt".

Wat ik ook een erg mooi Duits woord zonder Nederlands equivalent vind is "Alleinstellungsmerkmal".

Henk Franken Achim

Welzijn: Wohlergehen, Wohlbefinden Welzijnszorg: Soziale Fürsorge
Wohlfahrt heeft meer met liefdadigheid (bijv. Leger des Heils) te maken

Nastasja Achim

Wohlfahrt is toch eerder een vertaling van welvaart? Welzijn lijkt me eerder wohlbefinden, of wohlsein.

Achim Achim

Oh ja, en ook nog "Gefäß"

maglie calcio -

say thanks to so much for your website it helps a whole lot.

Ronnie -

Ook een mooi woord: Schlüsselunsicherheit
De angst die je overvalt als je op pad bent: heb ik de deur wel op slot gedaan?

Ahmed Ronnie

Excellent blog right here! Also your site quite a bit up fast!
What host are you the use of? Can I am getting your associate
link in your host? I wish my website loaded up as fast as
yours lol 바카라사이트

Marit -

Twee van mijn favoriete Duitse woorden ontbreken hier nog: Backpfeifengesicht (rotkop dat een klap verdient) en Weltschmerz (letterlijk: wereldpijn).

Andrea -

Beratungsresistent : keikop , niet voor rede vatbaar .
Freudentaumel : vreugdedans .
guten Rutsch : goeie vaart .
doch : toch .

Lindy Andrea

voor guten Rutsch zeg ik altijd “prettig uiteinde!”

willem jan -

"Wirtschaft", economie, huishouding. Tätigkeit eines Wirtes.

Kees willem jan

Gisteren in Centro een superlekkere hamburger gegeten. Geen Wutbürger gelukkig!

Marja Verburg willem jan

@Effef: Goede tip. Ik neem aan dat die voor bovenstaand stuk bedoeld was. We hebben het aangepast. Redactie Duitslandweb

Effeff willem jan

Ich empfehle die Substantive groß- und Nichtsubstantive kleinzuschreiben (!)

Zijlingen -

Voor 'Geschwister' zou 'zijlingen' een aardig alternatief kunnen zijn. Dat sluit enerzijds aan bij termen als 'borelingen' en 'tweelingen' (waar het een duidelijke verwantschap mee heeft), anderzijds bij 'bloedverwanten in de zijlijn' - wat op hetzelfde neerkomt. Zie twitter.com/zijlingen

Alex -

Torschlusspanik is eerder de angst van een man of vrouw van middelbare leeftijd zonder Partner die bang is om alleen achter te blijven. In Duitsland gebruiken ze dit niet vaak voor de angst van het missen van een vlucht of Meeting oid.

Chaussure Louboutin Femme -

Short positions have been covered in Hermes since June this year, when the percentage of shares outstanding on loan (%SOOL) of the company rose to 11%, a three-year-high. Since then, and as you can see from this graph, short positions have been covered, and the %SOOL stood at 7.85% on October 22nd. In the last two weeks, this figure has risen to 8.2%.
Chaussure Louboutin Femme http://www.itrmanager.fr/

irr -

Woorden die een soort logisch tegendeel aanduiden zouden handig gevonden kunnen gaan worden : 'Entwarnung' (in de betekenis dat een eerdere waarschuwing wordt ingetrokken) en 'ausladen' (i.p.v. ´einladen´, in de betekenis dat een eerdere uitnodiging wordt ingetrokken) . ´Seltenheitswert´ heeft soms ook toegevoegde waarde.
Woorden als Verballhornung (verbastering) en skurril (komisch) zouden misschien juist door hun afwijkendheid als leenwoorden een kans kunnen maken.

Johan -

Doch: In Aalst hebben ze dit eenvoudig opgelost,
Daar zegt men gewoon 'toet'

Jet Nas -

Tot de charmes van het Duits behoren volgens mij juist die samenstellingen. Ik vind het helemaal niet nodig om met alle geweld in het Nederlands naar equivalenten te zoeken. Het Nederlands is gewoon een andere taal waarin we op een andere manier hetzelfde tot uitdrukking brengen.

Jet Nas -

Tot de charmes van het Duits behoren volgens mij juist die samenstellingen. Ik vind het helemaal niet nodig om met alle geweld in het Nederlands naar equivalenten te zoeken. Het Nederlands is gewoon een andere taal waarin we op een andere manier hetzelfde tot uitdrukking brengen.

joost -

Drachenfutter voor de bloemen die je voor je vrouw meebrengt als je iets op je kerfstok hebt.

Silvia -

'Sehnsucht': (via Wikipedia) een onvertaalbaar Duits woord, volgens de Duden de "ziekte van het lijdzaam begeren" („Krankheit des schmerzlichen Verlangens“), is een immense hunkering naar een persoon of zaak waar men van houdt of begeert, en is verbonden met een intens gevoel van pijn door de onbereikbaarheid van het object van begeerte.
Prachtig woord.

Marja Verburg -

Via Facebook kwamen volgende suggesties:
- Beratungsresitent: adviesontduiker
- Freudentaumel: vreugdecoma
Ook gehoord:
- Wackelkontakt: wiebelcontact
EU-commissaris Timmermans, afkomstig uit Limburg, schreef op 31 december op zijn Facebook-pagina: "Graag wens ik u, zoals men bij ons pleegt te zeggen, een "goeie roetsj" in het nieuwe jaar."
Redactie Duitslandweb

Linda Marja Verburg

Zowel eben als doch kun je vertalen met "natuurlijk (wel) "

Hans -

Nog een heel handig Duits woordje dat ik mis in onze taal: 'eben'.
In het Nederlands moet je je daarvoor behelpen met langere zinnetjes zoals 'precies, dat bedoel ik'.

edwinrood Hans

Wat dacht u van '' Juist! ''?

Gaston Dorren -

Een Wackelkontakt heet in het Nederlands een los contact.
Feierabend is een mooi woord, maar betekent toch niet veel meer dan 'vrije avond'.
'Doel op zich' is heel gangbaar; 'vreugderoes' is wat ouderwets, maar bestaat. Net als zijn ongevere synoniemen juichstemming, jubelstemming, vreugde-uitbarsting en feestgedruis.

Wat ik in het Nederlands wel echt mis, is het werkwoord fachsimpeln. En sommige informele woord, zoals Latschen, Klamotten ('kloffie' voelt wat oubollig) en pumpen.

Gaston Dorren -

Voor beratungsresistent hebben wij koppig, dwars, eigenwijs, eigenzinnig - is er echt nóg een nodig?
Fremdschämen is 'zich plaatsvervangend schamen' - voldoet prima.
Voor Fernweh is reislust soms bruikbaar.
Dat 'doch' wordt genoemd, is heel vreemd. Valt exact samen met 'jawel'.
Voor de 'guten Rutsch' hebben we 'goed uiteinde'.
Voor Vize-Weltmeister heeft t Nederlands 'zilverenmedaillewinnaar'.
Oorworm hoor ik in t Nederlands al zeker 25 jaar, en is ook al Engels geworden (ear worm).

Henri Bruntink -

Sollbruchstelle zou je met betrekking tot een chocoladereep kunnen vertalen met breekpunt. Bij het omhakken van een boom is dat al wat lastiger. Dan is sprake van een inkeping of kloof. Voor dat doel zijn zelfs kloofwiggen te koop, getuige deze link http://shop.wolfswinkel.nl/bijlenshop/kloofwiggen

maartje jaquet -

Doch. = Jawel.
of: Jawel hoor!

Ik vind Geschwister heel gek klinken als t alleen over broers gaat.
Wij gebruiken 'broers' 'zussen' 'broers en zussen'.

Fernweh: prachtig
Heimwee is trouwens ook uit het Duits geleend.

Ik heb aan de andere kant geen bezwaar tegen een omschrijving in meerdere woorden als vertaling. De ene taal zit nu eenmaal anders in elkaar dan de andere.

Judith -

Over 'Geschwister' hebben de lezers van Onze Taal in juni 2010 het volgende gezegd: https://onzetaal.nl/uploads/editor/1006gaten.pdf

Redactie Duitslandweb Judith

Over Geschwister is ook in nrc next, in 2011, een oproep geweest en toen was het resultaat brussen: http://www.nrcnext.nl/blog/2011/10/20/hoeveel-brussen-heb-jij-eigenlijk
Brussen wordt volgens de reacties op dat stuk ook in de zorg, op websites voor ouders en babyfora en in de vogelwereld gebruikt. Maar niet iedereen vindt het een mooi woord, blijkt ook op twitter op onze oproep.
Andere suggesties: sibbelings, geswister

Andre Engels -

Voor "doch" (in deze betekenis) voldoet naar mijn mening in het Nederlands "toch wel". Ok, zijn twee woorden, maar lijkt me kort genoeg.

Alexandra -

De "oorwurm" begint ook in het Nederlands steeds meer ingeburgerd te raken.

Een woord als "angrillen" hebben we in Nederland, waar veel minder een barbeque-cultuur heerst dan in Duitsland, niet echt nodig.

Constantin -

Je kan het ook omdraaien, probeer bijvoorbeeld eens beleid of welzijn naar het Duits te vertalen.

Marja Verburg Constantin

Ja, dat is ook leuk. Overigens gebruiken Duitsers het woord 'Politik' voor beleid. Dat heeft daar meerdere betekenissen. Welzijn mis ik idd ook in het Duits.
(Marja Verburg, Redactie Duitslandweb)

Bewerkt door auteur op 18 December 2014 16:51

Lees meer:

<p>Duitsland Instituut Amsterdam</p>

Schoolvak Duits: Breng vernieuwing de klas in

Vakvernieuwing is belangrijk voor het vak Duits. Achter de schermen doen experts daar veel aan, ziet germanist Trixie Hölsgens.


Lees meer

<p>DIA/CC</p>

Mythes en misverstanden over talenstudies

Moet je per se leraar worden na een talenstudie? Germanist Trixie Hölsgens beantwoordt deze en andere vragen over talenstudies.


Lees meer

<p>met dank aan wordle.net</p>

'De Duitse taal is mijn gereedschap'

Omdat het 10 oktober de Dag van de Duitse Taal is, spraken we vertalers Lotte Hammond en Ralph Aarnout over hun vak.


Lees meer

<p>Hellerhoff <a title="CC" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/" target="_blank">CC by-SA 4.0</a></p>

Een problematische beer

De Duitse minister Paus wordt voor 'Problembär' uitgemaakt, las columniste Inge Jooris in de Duitse media. Zijn haar dagen als minister geteld?


Lees meer

Meer Achtergrond

Gerelateerd